|
Bakhaylnimadu
way ku baabiisaa
Baqdaaq ayaa beri sii
horraysay waxaa ku noolaan jiray nin hanti
badan leh oo magaalada caan ka ahaa lana
odhan Danbuuri, ninkaas taajirka ahi aad iyo
aad ayuu bakhayl u ahaa heer uu gaadhay inay
xattaa kabihii ku dul dhammaadaan, marka ay
kabahaasi meel ka goaanna isagaa gacmihiisa
ku toshaa oo ragcad dhar iyo harag wuxuu
doono ku dhajiya ilaa kabihii ay
noocnooc noqdeen magaaladana caan ka noqdeen
qof kastaana uu barto kabihiisa iyo waliba
bakhaylnimadiisa.Dadkii asxaabtiisa ahaa
ayaa canaan ka dayn waayay iyagoo ku
canaananaya inuu bal wax kala ha joogtee uu
kabahan ku dul dhammaaday iska baddalo
illayn waatanoo hanti iyo xoolaha Ilaahay
ugu deeqye, iskana tuuro.
Danbuuri ayaa isagoo iska
dhigaya inuu taladii asxaabtii qaatay markii
kabihii tuuris noqdeen ayuu kabo kale
iibsaday, kabihii ka dhammaadayna intuu
qaaday ayuu guddaafadda (qashin qubka) ku
soo tuuray.Markii uu kabihii soo tuuray
xaggii gurigiisana u soo socdo ayuu suuqa
soo dhex maray markaasuu wuxuu ku arkay
qaruurado(dhalooyin) qurqurux badan oo lagu
iibinayo aad buuna ula dhacay hase yeeshee
illayn waa bakhayle umaba uusanna baahnayne
wuu iskaga tagay, intuu uu suuqa sii dhex
socday ayaa wuxuu arkay cadarka Miskiga oo
la iibinayo, waxaanu goaansaday inuu
iibsado, hase yeeshee wuxuu ka fikiray in
cadarkani ku wanaagsan yahay in dhalooyinkii
qurquruxda badnaa ee uu soo dhaafay lagu
shubo, intuu dib u noqday ayuu quraaradihii
soo iibiyay cadarkiina iibsaday oo ku
shubtay, gurigiisiina gaystay intuu meel
fiicanna dhigay ayuu dib ugu baxay dano kale
oo uu suuqa ka lahaa.Gudaafaddii ay kabaha
Danbuuri yaaleen ayaa waxaa soo ag maray nin
ka mid ah dadka magaalada deggen, markaasuu
arkay kabihii, intuu waxoogaa is dul taagay
ayuu ka fikiray inaanu Danbuuri kabihiisa
tuureene malaha dad baas oo aan edeb lahayn
ayaa ka tuuray kabihiisa wuxuuna goostay
inuu Danbuuri u celiyo kabihiisii, intuu soo
qaaday ayuu xaggii guriga Danbuuri soo
aaday,markii uu gurigii yimid ayuu albaabka
gargaraacay, lagamase furin, intuu waxoogaa
ku yara wareegay gurigii ayuu arkay daaqad
furan kana tuuray kabihii iskana tagay,
kabihii uu soo tuurayba mise quraaraddii uu
cadarku ku jiray ayay ku dhaceen dhulkana
ula dhaceen oo cardaadiqaha ka dhigeen, wax
yar kabacdi waxaa gurigii soo galay Danbuuri
mise quraaraddii iyo wixii ku jirayba dhulka
ayay daadsan yihiin, intuu aad u cadhooday
ayuu kabihii ku hiifay inkaar Ilaahay idinku
rid, waligay kaba ka xun ma arag.
Intuu kabihii qaaday ayuu
wabiga ku soo tuuray iskagana soo noqday.
Waxaa wabiga ka kalluumaysanayay nin ay
shabakadi u daadsan tahay, markii uu ninkii
shabakaddii soo duubay mise waa kabihii
Danbuuri oo ku jira, Allaylehe aan Danbuuri
u samafalo oo aan kabikiisa u celiyo malaha
kuwo baas baa wabiga kaga tuuraye ayuu
ninkii iskula hadlay, maba sii joogine
xaggii gurigii Danbuuri ayuu u soo dhaqaaqay
una geeyay isna intuu ka qaaday ayuu saqafka
sare saaray si ay bal u qalalaan illayn waa
kanoo biyaa ka daayee, bisad ayaa soo
agmartay kabihii intay hilib mooday ayay la
boodday , Danbuuri baa damcay inuu ka rido
wayse la carartay iyadoo guryaha
saqafyadooda iskaga boodaysa, nasiib darro
kabihii ayaa ka dhacay waxayna dusha kaga
dhaceen naag uur leh isla halkii ayayna ku
dhicisay, ninkii qabay ayaa kabihii qaaday
oo Qaadigii u geeyay ugana dacwooday.
Danbuuri ayaa loo yeedhay, hadalkiisii oo
dhanna waxba lagama soo qaadine waxaa lagu
xukumay inuu magtii ilmaha ay naagtu
dhicisay bixiyo, isla markaana inta si daran
loo canaantay baa kabihiisii faraha laga
saaray,intuu aad u cadhooday ayuu kabihii ku
hiifay inkaar Ilaahay idinku rid waligay
kaba ka xun ma arag.
Markay arrini halkaa
marayso ayuu intuu kabihii qaaday wuxuu
iskula hadlay Allaylehe maanta meel cidi
gaadhi karin ku soo rid markaasuu wuxuu ku
tuuray meel bullaacad ah. Muddo yar kaddib
ayay bullaacaddii xidhantay oo biyihii
qudhunka ahaa dibadda u soo baxeen oo dadkii
dariska la ahaa uga dacwoodeen dawladda,
niman shaqaale ah ayaa goobtii loo soo diray
mise waxa meesha xidhayba waa kabihii
Danbuuri, inta Qaadigii loo geeyay kabihii
ayaa si degdeg ah loogu yeedhay, markaasaa
inta la karbaashay xabsiga loo dhaadhiciyay,
muddo kaddibna inta la soo daayay ayaa
kabihiisii faraha laga saaray oo lagu amray
inaanay isaga iyo kabihiisuba falaad
xumadaas oo kale aanay dib u samayn,intuu
aad u cadhooday ayuu kabihii ku hiifay
inkaar Ilaahay idinku rid waligay kaba ka
xun ma arag.
Wax uu sameeyo ayuu garan
waayay, siduu u fikirayay ayuu markii dambe
goostay inuu kabahaba aaso, saq badhkii
markay ahayd ayaa intuu qaatay majarafad iyo
jigne wuxuu tagay meel fog,wuxuuna bilaabay
inuu god ka qodo, qoditaankii uu qodayay
ayaa reer meesha ka dhawaa ayaa waxay
moodeen tuug doonaya inuu gidaar dalooliyo,
boolis ayay u dalbadeen , booliskii markay
yimaadeen ayaa waxay arkeen Danbuuri oo
gidaar agtii qodaya,markay sababta
waydiiyeenna wuxuu u sheegay inuu doonayo
inuu kabihiisa aaso, lagama dhagaysanne
xabsiga ayaa loo taxaabay inta wagu ka
baryayo, subixii ayaana Qaadigii loo geeyay,
cudurdaarkisii lagama dhagaysanne karbaash
daran iyo xabsi ayaa lagu xukumay iyadoo
lagu eedeeyay isku day xatooyo xoolo
dadwayne, markii uu xabsigii dhammaystay
ayaa inta kabihiisii faraha laga saaray edeb
yeelo lagu yidhi,intuu aad u cadhooday ayuu
kabihii ku hiifay inkaar Ilaahay idinku rid
waligay kaba ka xun ma arag.
Talo ayaa ku caddaatay,
wax uu sameeyo ayuu garan waayay,siduu
talada u rogrogayay ayaa waxaa ku soo
dhacday inuu xamaamada lagu maydho ee dadka
badani iskugu yimaadaan geeyo halkaana uu
kaga dhaqaaqo cidday doonto ha qaadatee,
sharkooda si uu uga nabadgalo.
Nasiibdarradiisa waxaa markii uu dhigayay
kabaha xamaamka ku jiray amiir ka mid ah
amiirada waddanka ka taliya, tuug baa intuu
dadkii soo dhex raacay kabihii amiirka
xaday, markii uu amiirkii soo baxayna
kabihiisii ayaa la waayay waxaana la is
waydiiyay talow yaa qaatay?,aan sugno kabaha
u dambeeya ee soo hadha isagaa kabaha xadaye
ayaa go'aan lagu gaadhay, wax la sugaba
waxaa soo hadhay kabihii Danbuuri, waa kabo
caan ahe lama raadraadine isla markiiba
ninkii lahaa ayaa qoorta lagu soo dhagay,
Qaadigii wuxuu ku xukumay qiimaha kabihii
amiirka laga xaday iyo karbaash adag si aanu
dib dambe u xadin kabaha amiirada, markii
intaa lagu xukumay ayaa inta kabihiisii lagu
soo hortuuray lagu yidhi edeb yeelo oo tuug
saqajaaneednimada jooji,intuu aad u
cadhooday ayuu kabihii ku hiifay inkaar
Ilaahay idinku rid waligay kaba ka xun ma
arag.
Karbaashka ku dhacaya
waxaa kaga darraaday xoolihiisii oo isagoo
arkaya jid aanu jeclaysan kaga baxaya, wuxuu
goostay in markan mar ka dambaysa aan loo
qabsan kabahan baas ee dhibay, waxaanu
goostay in intuu magaalada ka baxo duurka ku
soo aaso, markii uu bannaanka u baxay ee uu
damcay inuu qodistii godka billaabo ayaa
waxaa hareereeyay cidamo badan oo boolis ah
lagama hadline inta Qaadigii loo geeyay ayaa
ay ku yidhaahdeen ninkii ninka dilay waannu
soo hellay oo waakan. Shaw illayn intii aanu
meesha Danbuuri soo gaadhin ayaa ayaa waxaa
isla meesha ay boolisku ka heleen nin mayd
ah, maydka hoostiisana waxay ku arkeen
raadka god meesha ka qodan, markay godkii
qodeen ayay ugu tageen kiish uu dahab ka
buuxo, waxayna is yidhaahdeen ninkii ninka
dilay kollay dahabkuu soo doonan doonaaye u
gabbada, iyagoo halkii ugu gabbanayana waa
ka Danbuuri is keenay. Danbuuri baa dhaar ku
waashay illayn arrintu hadda karbaash maaha
e waa dile,markhaatiyaal badan ayuu keenay
inaanu Baqdaad waayadanba dibadda uga soo
bixin, aakhirkii Qaadigii ka rumaysay inaanu
isagu dilka gaysan oo kiiskaa ka sii daa
kaddib markii uu aad ugu canaantay lugooyada
iyo waxan aan micnaha lahayn ee uu askarta
ku lugooyay.Neef baa Danbuuri ka soo booday
waxaanu isagoo neef tuuraya Qaadigii ku
yidhi:- "Qaadiyow kabahani caydh iyo ceebba
ii soo jiida e waxaan hortaada ka
caddaynayaa inaan wixii maanta ka dambeeya
aanan masuul ka ahayn wixii kabahaasi
gaystaan".
|