Goorta,Cidda uu waajibka ku yahay iyo cidda aanu ku ahayn

Goorta Soonku Bisha Ramadaan Sugnaanayo

Waqtiga ay bisha barakaysan ee Ramadaan bilaabmayso waa marka la arko bisha Ramadaan hal qofba ha arko e, amabase shacbaan soddon cisho loo tiriyo, sida ku cad xadiiskii Abii Hurayra laga wariyay in Nabigeennu naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye uu yidhi:-"Ku Sooma aragtidiisa (bisha Soon),kuna afura aragtidiisa, haddii uu idinka daruuroobo idinka (daruuro idinka qariyaan aragtida bisha) buuxiya tirada Shacbaan soddon maalmood" Waxaa soo wariyay Bukhaari iyo Muslim.

Waddamada Islaamka oo badan awgeed waxaa dhacda in la kala soomo oo qoloba ay mar Soomaan, waxaana taas keenay iyadoo culimadu fikrado kala duwan ka qabaan, sida loo badan yahayna iyadoo la raacayo Xadiiskii Nabigeenna ee ahaa "Ku Sooma aragtidiisa (bisha Soon),kuna afura aragtidiisa". Hase yeeshee culimada qaar baa qaba in waddan walba uu gaarkiisa u soomi karo .

Dadka uu Waajibka ku yahay Soonku

Culimadu waxay isku raaceen in Soonka bisha barakaysan ee Ramadaan uu waajib ku yahay qof kasta oo Muslin ah,miyir qaba, qaan gaadh ah, caafimaad qaba safarna aan ku jirin, halka qofka dumarka ahna looga baahan yahay inay daahir ka tahay caadada iyo dhiigga dhalmada, sidaasi darteed Soonku waajib kuma aha gaalka, qofka waalan, ilmaha yar, qofka buka,qofka safarka ku jira, dumarka caadada iyo dhiigga dhalmada qaba, ruux da' ah oo gaboobay, qof dumar ah oo uur leh iyo mid naaska ilmo nuujinaysa.Dadkaas aanu Soonku waajibka ku ahayn qaarkood si toos ah ayuu uga reeban yahay sida gaalka iyo qofka waalan, waayo Soonku waa Cibaado Muslimiinta u gaar ah markaa gaal shuqul kuma laha.

Qofka waalanse maadaama aanu caqli jirin xil ma saarna,sida ku cad Xadiiskii Cali Ilaahay ha ka raalli ahaadee uu soo wariyay in Nabigu naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye uu yidhi:-"Qalinka saddex baa laga qaaday (oo aan dambi loo qoraynin):- Qofka waalani inta uu ka miyirsado, qofka hurdaana inta uu ka tooso, ilmaha yarina inta uu ka qaangaadho" waxaa wariyay Axmed,Abuu Daa'uud iyo Tirmiidi. Ilmaha yarse waxaa fiican haddii uu kari karo inuu waalidikii ay ku booriyaan inuu Soomo haddii uu kari karayo si uu ugu barbaaro, waayo ilmaha waxa lagu barbaariyo ayaa u fiican, adkaysi iyo dareensiin diintiisa ahba sidaasaa fiican.Gabadhii Ina Mucawid oo Rubayyic la odhan jiray ayaa waxay tidhi:- Waqtiga Soonka caruurtayada ayaanu Soomin jirnay, markaasaa intaanu Masaajidka gayno ayaanu suuf ciyaar uga dhigi jirnay, haddii midkood cunto u ooyana waannu siin jirnay ilaa afurka laga gaadhayo.