Dadka Sharcigu u fasaxay inay afuraan
Waxaa jira dad uu sharcigu u fasaxay inay
afuraan bisha barakaysan ee Ramadaan, dadkaasoo ilaa saddex
waji kala yeelanaya:-
-
Dad sharcigu u banneeyay inay afuraan
oo maalin kasta cunto bixinaya iyagoo aan qallayn doonin
amaba dib oo ay ka gudaan Soonku aanay waajib ku ahayn.
-
Dad sharcigu u banneeyay inay afuraan
oo ay tahay inay dib ka gudaan Soonkii lagu lahaa .
-
Dad sharcigu ku waajibiyay inay
afuraan isla markaana ay dib ka gudaan.
Dadka afuri kara aanan dibna ka
gudaynin
Dadka sharcigu u banneeyay inay afuraan
iyagoon dibna ka gudaynin Soonku waa Dadka gaboobay ee da'da
ah,qofka xanuunkiisu aanu bogsasho lahayn, kuwaasoo maalin
kasta oo Soon ah quudinaya hal qof, iyadoo la isku khilaafay
inta ay quudintaasi tahay iyadoo aysan jirin wax arrintaas
ku sahabsan oo Nabigeenna naxariis iyo nabadgalyo Eebbe
korkiisa ahaataye ka sugnaatay. Eebbe korree oo nasahnaaye
wuxuu yidhi:-"Kuwo uu dhib ku yahay
(inay Soomaan waxaa saaran)
furasho cunto miskiin (uu
siinayo)" Qayb ka mid ah Aayadda 184aad ee Suuradda
Al-Baqara.
Culimada qaar ayaa qaba inay dadkaasi soo
gali karaan qofka dumarka ah ee uurka leh amaba jaqsiinaysa
haddii ay nafteeda iyo ilmahaba u qabto,dadka shaqooyinka
culus uu dhuunigoodu ka galay iyo waliba maxaabiista xabsi
daayinka iyo shaqada adag ee joogtada ah ku xukuman.
Dadka afuri kara dibna ka gudi kara
Waa dadka buka ee xanuunkooda laga rajo
qabo inay ka bogsadaan iyo dadka safarka ku jira. Eebbe
korree oo nasahnaaye wuxuu yidhi:-"Qofkii
idinka mid ah oo buka ama safar ah waxaa dushiisa ah ayaamo
kale (Soonkooda)"Qayb ka mid ah Aayadda
184aad ee Suuradda Al-Baqara.
Qofka xanuunsanayana waa qofka uu
xanuunkiisu ku sii kordhayo haddii uu Soomo,qofka safarka ku
jiraa haddii uu Soomo way u bannaan tahay haddii uu kari
karo.Nabigeennu naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa
ahaataye ayaa Asaxaabi la odhan jiray Xamsa Al-Aslami ayaa
iyagoo safar ku jira oona Sooman ku yidhi Nabiga:-Rasuulkii
Ilaahayow (naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye)
markaan safarka ku jiro inaan Soomo ayaan awood u leeyahay
ma dambi baa ku jira?, markaasuu yidhi(Nabigu naxariis iyo
nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye):-"Waa
fasax xagga Ilaahay ah , markaa kii qaataa way wanaagsan
tahay , qofkii jeclaysta inuu Soomana dambi dushiisa maaha"Muslim
baa wariyay. Safarka la afuri karaana waa safarka Salaadda
la gaabiyo.
Dadka ay waajibka tahay inay
afuraan dibna ka gudaan
Culimadu waxay isku raaceen inay waajib
ku tahay in dumarka qaba dhiigga Caadada iyo dhiigga
dhalmada ay afuraan, ayna xaaraan ka tahay inay Soomaan inta
ay dhiigaggaas qabaan , hadday Soomaan Soonkoodu ansax maaha
ee naftooda uun bay kadeedeen.Bukhaari iyo Muslim waxay
Caa'isha Ilaahay raalli ha ka ahaadee ka soo wariyeen inay
tidhi:-"Markaanu Caado helno waagii Rasuulka Ilaahay
naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye waxaa nala
amri jirey Soonka qalayntiisa (Dib ka buuxintiisa), nalamana
amri jirin qalaynta( gudista) Salaadda".