Tiirarka Soonka
Soonku wuxuu leeyahay laba tiir oo uu ku
sugnaanayo marka lala yimaaddo, labadaas tiirna waxay kala
yihiin:-
1- Iska dhawrista waxyaalaha
jabiya, laga bilaabo marka waagu dillaaco ilaa
cadceed(qorrax) dhaca laga gaadhayo, waxaanu caddaynaya
hadalkii Eebbe uu ku yidhi:-" Hadda
u taga (dumarkiina)
kana doona wixii Ilaahay idiinka
qoray, cuna oo cabbana ilaa inta uu idiinka caddaanayo dunta
cadi dunta madaw oo waaga dillaaciisa ah,markaana
dhammaystira Soonka ilaa habeenka" Suuradda
Al-Baqara aayadda 187aad. Dunta cad iyo dunta madawna waxaa
looga jeedaa caddaanka maalinimo iyo madaw habeenkii.
Waxaa kale oo u markhaati ah Xadiiskii ay
Bukhaari iyo Muslim soo wariyeen in Cudayyi Binu Xaatim uu
yidhi:- Markii ay soo degtay (hadalkii Ilaahay korree oo
nasahnaa ee ahaa) "Ilaa inta uu
idiinka caddaanayo dunta cadi dunta madaw" ayaa
soo qaatay dabar cad iyo mid madaw, markaasaan barkinta hoos
gashaday, anigoo habeenka kolba ku eegaya, iyadoo aanay ii
kala caddaan, markaasaan markii waagu baryay aan kula
kallahay Rasuulkii Ilaahay naxariis iyo nabadgalyo Eebbe
korkiisa ahaataye oo arrinkii u sheegay, markaasuu yidhi:-"
Arrinkuu sidaas maahayne waa
madawga habeenkii iyo caddanka maalinimo".
2-Niyada oo ah in qofku uu
niyaysto inuu Soomayo. Ilaahay korree oo nasahnaaye wuxuu
yidhi:-" Lamana amrin inay
caabudaan Ilaahay mooyaane, iyagoo u gaar yeelaya isaga
Diinta". Iyo hadalkii Rasuulkeenna naxariis iyo
nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye ee ahaa :-"Camal
oo dhami waa niyada, qof kastana wuxuu niyaysto ayuu
leeyahay". Niyaduna maaha wax lagu hadlo ee waa
qalbiga, markaa qofku hadduu Suxuurto isagoo Soon u jeeda
wuu niyaystay, qofka goosta inuu iska joojiyo waxa jabiya
Soonka isagoo Ilaahay ugu dhawaanaya wuu niyaystay yaanuba
xattaa Suxuuranne.
Culimada badankoodu waxay isku raaceen in
Soonka Sunnada (dheeriga) ah waxaa kaaga filan inaad
maalinimadaba niyaysato haddii aanu waxba cunin. Caa'isha
Ilaahay ha ka raalli ahaadee waxay tidhi:- Waxaa ii soo
galay Nabiga naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye
maalin, markaasuu yidhi:-"Wax ma
haysaan (cunto guriga ma taallaa) ?". Markaasaan
ku idhi:-Maya. Markaasuu yidhi:-"Haddaa
waan Soomanahay" Muslim baa wariyay
